abonneren

Slimme meter uitlezen met Raspberry Pi

Slimme meter uitlezen

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Lees verder op de volgende pagina
Tegenwoordig heeft bijna iedereen een slimme meter in de meterkast. Met een Raspberry Pi, een kabeltje en software kun je gemakkelijk de gegevens uit de slimme meter ophalen, zodat je het stroom- en gasverbruik gedetailleerd in kaart kunt brengen. In deze workshop laten we zien hoe je dit kunt doen met de software P1 monitor en Domoticz. Je slimme meter uitlezen doe je zo.

Al ruim drie miljoen huishoudens hebben tegenwoordig een slimme meter. Die meet je stroomverbruik en geeft dit samen met de standen van de gasmeter door via het mobiele netwerk. Handig voor de energieleverancier en netbeheerder, die verbruiksgegevens kunnen uitlezen en inzicht krijgen in pieken of storingen op het energienet. Maar ook handig voor jou, omdat je ook zelf meer inzicht kunt krijgen in je verbruik en bijvoorbeeld de teruggave van zonnepanelen.

Je energieleverancier geeft je misschien al inzicht in je verbruik, maar doorgaans is dat hooguit eens per maand. Wil je vaker updates en het eenvoudig houden, dan kun je bijvoorbeeld de gratis dienst van Slimme Portal gebruiken. Na verificatie van je adres kun je via je account inzicht krijgen in je verbruik aan de hand van grafieken. Een leuke bonus is dat je je verbruik kunt vergelijken met mensen in je omgeving of met dezelfde woonsituatie.

Erg gedetailleerd zijn de verbruiksgegevens niet, zeker voor die ouder dan twee maanden, en het is niet realtime. Ook geef je een derde partij de beschikking over je verbruiksgegevens. Daarom gaan we zelf aan de slag met software om het verbruik bij te houden. Hiervoor lezen we data uit via de datapoort op de slimme meter, de zogenaamde P1-poort. Deze poort is uitgevoerd als een RJ11-aansluiting die we ook kennen van telefonie.

Slimme meter uitlezen

Benodigdheden voor slimme meter uitlezen

Voor de P1-poort is uitleesapparatuur te koop en ook een slimme thermostaat als de Eneco Toon maakt gebruik van de P1-poort om realtime gegevens te tonen. Je kunt ook eigen apparatuur op de P1-poort aansluiten. Wie zelf zijn slimme meter wil uitlezen, heeft daarvoor alleen een Raspberry Pi 3 nodig, een kabeltje voor de P1-poort van de slimme meter en geschikte software op een micro-sd-kaart.

We bekijken twee softwareopties. De eerste is P1 monitor dat specifiek is ontwikkeld voor het uitlezen van de slimme meter. P1 monitor werkt het beste op een Raspberry Pi 3 model B. De nieuwe Pi 3 model B+ wordt sinds de laatste versie ook ondersteund en zou nog wat vlotter moeten werken. Hoewel het ook op een Raspberry Pi 2 werkt, wordt dit afgeraden vanwege de wat langzamere processor.

Het uitlezen van de slimme meter is verder vooral het domein van huisautomatiserings-software. We bekijken in dit artikel ook Domoticz, dat de belangrijkste opties voor het uitlezen van de slimme meter biedt. Domoticz werkt goed op zowel de Pi 2 als 3, maar kun je bovendien ook prima op bijvoorbeeld een Linux-server of nas installeren, bijvoorbeeld van Synology.

Zowel P1 monitor als Domoticz kan het actuele elektriciteit- en gasverbruik laten zien en tevens, aan de hand van grafieken, het historische verbruik. Door je energietarieven op te geven, kun je tevens de bijbehorende kosten inzichtelijk maken. Het actuele verbruik is vrijwel realtime: dit wordt iedere tien seconden door de slimme meter doorgegeven. Je kunt dus de invloed zien van een apparaat dat je inschakelt. De gegevens voor gasverbruik ontvang je wat minder vaak, die worden meestal per uur door de slimme meter doorgegeven.

Raspberry Pi aansluiten op slimme meter

Om je slimme meter te koppelen met de Raspberry Pi heb je een geschikte kabel nodig. De P1-poort maakt gebruik van een serieel protocol waarbij er verschillende protocollen voor de communicatie met de slimme meter en ook verschillende communicatie-instellingen. Je leest hier meer over in het kader ‘Slimme-meterprotocollen’.

De Raspberry Pi is voorzien van usb-poorten en je hebt daarom een kabel nodig die de signalen geschikt maakt voor usb. Heel veel verschillende kabeltjes zijn er gelukkig niet, al is het verstandig om vooraf te controleren of een kabel ook echt geschikt is voor jouw slimme meter. Het kabeltje dat wij bij SOS Solutions kochten (19,95 euro) is voor de meeste meters geschikt. Deze kabel is voorzien van een chip die de seriële signalen omzet naar usb.

Je kunt dergelijke kabeltjes ook goedkoper vinden (bijvoorbeeld bij Chinese webshops) of zelf bouwen, maar dan heb je minder garantie dat het werkt. Het aansluiten van de kabel is eenvoudig: je steekt de RJ11-stekker in de P1-poort en steekt de usb-stekker in de Pi. De software waarmee de data wordt uitgelezen is voorzien van het juiste stuurprogramma voor de gebruikte chip.

Slimme meter uitlezen

Uitlezen met P1 monitor

De P1 monitor-software voor de Raspberry Pi wordt aangeboden als een image op de website van de ontwikkelaar. Aangeraden wordt de 8GB-image te gebruiken. Je gebruikt de USB Image Tool om het image op een micro-sd-kaartje te zetten. Plaats een micro-sd-kaart in de kaartlezer van je pc, selecteer in USB Image Tool de kaartlezer en kies Restore. Wijs het image-bestand aan en zet het op de micro-sd-kaart. Het kan mislukken als er nog data op de micro-sd-kaart staat. Dat kun je vaak oplossen met de optie Reset in USB Image Tool of met de tool SD Formatter. Deze maakt je kaart helemaal leeg en klaar voor gebruik.

Plaats het micro-sd-kaartje in de Pi. Sluit netwerkkabel, voedingskabel en de slimme-meterkabel aan en start de Pi. Daarna staat P1 monitor voor je klaar in de browser via de link http://p1mon. Controleer via Informatie / P1 poort status of data van de slimme meter wordt ontvangen. Als dat niet zo is, moet je de seriële instellingen aanpassen via Instellingen / P1 poort. Gebruik de standaard inloggegevens (gebruikersnaam root, wachtwoord toor). Komen na het aanpassen van de instellingen de eerste gegevens binnen (dit kan tot tien seconden duren), dan verandert de status naar groen.

Geschreven door: Gertjan Groen op

Category: Workshop, Hardware

Tags: Raspberry Pi, Iot, Duurzaamheid

Laatste Vacatures