Wat opmaaktaal Markdown voor schrijvers kan betekenen

Al sinds 2004 kunnen schrijvers gebruikmaken van Markdown om hun teksten op te maken. De standaard is robuuster dan de opmaakopties in traditionele tekstverwerkers, maar minder complex dan de code vereist om een html-pagina te maken. We zetten de belangrijkste feiten over Markdown op een rij.

Markdown is een opmaaktaal die veel wordt gebruikt door webschrijvers. Door bepaalde tekens voor en na teksten te zetten verschijnen bijvoorbeeld titels, dikgedrukte woorden en opsomlijstjes in beeld. Door het gebruik van eenvoudige tekens die je op het toetsenbord vind, kan Markdown in iedere tekstverwerker worden gebruikt om teksten op te maken, om vervolgens makkelijk te worden geconverteerd naar een Word-document of html-pagina.

Markdown werd in 2004 bedacht door de Amerikaanse Apple-blogger John Gruber, die een manier zocht om html-teksten te schrijven zonder te verdrinken in alle html-codes op het scherm. De opmaaktaal is deels geïnspireerd door ATX, een taal die Reddit-oprichter Aaron Swartz in 2002 bedacht. Uiteindelijk speelde Swartz ook een grote rol bij de ontwikkeling van Markdown, door onder andere te helpen bij de syntax achter de opmaakvorm.

Gruber beschreef het in 2004 als volgt: “Het doel van Markdown is om makkelijk leesbare teksten te schrijven in een makkelijk te gebruiken format dat met platte tekst werkt.” Dit wordt tot vandaag gezien als de regels waar Markdown aan moet voldoen. Op zijn blog Daring Fireball staat nog steeds de uitleg voor hoe Markdown gebruikt kan worden.

De ontwikkeling van Markdown

2004: Introductie van Markdown, gemaakt door John Gruber en Aaron Swartz.

2012: Poging tot standaardisatie: website CommonMark legt basisregels Markdown vast. Geschil met Gruber, omdat hij geen vaste vorm van Markdown wilde.

2013: Reddit begint Markdown te gebruiken. Een van de eerste grote fora die dat doet.

2016: Internet Engineering Taskforce erkent Markdown, waardoor het gebruik hiervan meer wordt gedoogd. De Taskforce bestaat uit hooggeplaatste mensen bij internetorganisaties.

Eenvoudige tekens

Omdat in een Markdown-tekst expliciet alle opmaakvormen staan vermeld aan de hand van tekens, worden teksten nagenoeg altijd foutloos omgezet naar html. Bij dikgedrukte teksten, die in Markdown zijn omringd door twee sterretjes (**), worden deze vervangen door de tags <strong> en </strong>. De minimale tekens bij hyperlinks worden omgezet naar de langere codes die html gebruikt.

Dat is anders dan traditionele tekstverwerkers met rich text editors, die door voor gebruikers onzichtbare opmaakregels soms bijvoorbeeld het verkeerde aantal enters tussen alinea’s in een html-conversie laten zien. Bij Markdown hoeven schrijvers zich niet te bekommeren om onzichtbare opmaakregels.

Veelgebruikte Markdown-opmaak:

*Deze tekst wordt in Markdown cursief.* **Deze tekst is dikgedrukt.** ## Dit is een onderkop. [En dit is een link naar een website](http://pcmweb.nl)

Snel naar html

Bij de creatie van Markdown maakte Gruber een script waarmee gebruikers hun teksten van Markdown naar html konden omzetten. Hoewel dit nog steeds mogelijk is, zijn er inmiddels ook veel tekstverwerkers die dit voor gebruikers doen. In apps zoals iA Writer is het mogelijk een document op te slaan in html-vorm of als traditioneel opgemaakte tekst. Ook is het mogelijk een tekstselectie in één van de drie vormen te kopiëren.

Veel websites bieden inmiddels ook Markdown-ondersteuning aan, zodat gebruikers berichten in de taal kunnen opmaken. Nu gebeurt dit op sites waar vooral technisch handige gebruikers komen, zoals ontwikkelaarssites GitHub en BitBucket, en het internationale forum Reddit.

Gruber publiceerde Markdown als een opensource-initiatief, waardoor anderen er een eigen draai een konden geven. Dat deed onder andere GitHub, dat in 2017 zijn eigen ‘GitHub Flavored Markdown’ (GFM) vastlegde. Deze opmaaktaal werkt nagenoeg identiek aan Grubers Markdown, maar heeft ook codes voor onder meer tabellen en takenlijstjes.

De uitgebreidere Markdown-variant genaamd Markdown Extra wordt gebruikt om teksten te schrijven voor programmeertalen zoals php, Python en Ruby. Hiermee kunnen programmeurs code schrijven in een versimpelde vorm, waarna een script of tekstverwerker er volwaardige programmeertaal van maakt.

CommonMark

Omdat de originele code van Markdown op sommige punten wat buggy en ambigu was, besloten vertegenwoordigers van meerdere grote sites een poging te doen om de taal iets meer te standaardiseren. Op de site op www.commonmark.org schrijven de beheerder: deze site is essentieel om Markdown een toekomst te geven.

Dat schoot bij Gruber in het verkeerde keelgat, hij had immers zelf de standaard voor Markdown gemaakt, niet zij. Hij weigerde mee te werken aan de site en uitte zijn frustratie toen het project live ging, dat toen nog de naam ‘Standard Markdown’ had. Hij stelde voor dat ze namen zoals ‘Strenge Markdown’ of ‘Pedante Markdown’ konden gebruiken. Daarnaast eiste hij dat het team zijn excuses zou aanbieden, wat uiteindelijk ook gebeurde.

Toch wordt CommonMarkdown inmiddels gezien als de standaard voor hoe Markdown op het moment wordt gehanteerd. De site heeft uitgebreide handleidingen over hoe de opmaaktaal kan worden toegepast. Daarnaast test het team complexe opmaaksituaties om te zien hoe Markdown zich dan staande houdt. Ook bedachten ze een symbool waarmee een tekstverwerker ondersteuning voor Markdown kan vermelden. Op die manier moet het steeds duidelijker worden wanneer je de taal precies kunt gaan toepassen.

Goede Markdown-tekstverwerkers

Onderstaande tekstverwerkers zijn goede opties om mee in Markdown te schrijven.

iA Writer: Eeschikbaar voor Windows, Mac, Android en iOS, maar met een stevige prijs van 30 euro per licentie. Wordt gezien als één van de betere Markdown-apps die teksten makkelijk van opmaaktaal wisselt. Heeft ook een speciale focusmodus een live-preview van hoe html er uitziet.

Ulysses: Een app gemaakt voor schrijvers, die hun volledige boek kunnen uitzetten in een speciale workflow. Heeft een eigen, uitgebreidere variant van Markdown die hier speciaal voor is ontwikkeld. Beschikbaar voor Mac en iOS in combinatie met een abonnement van 6 euro per maand of 50 euro per jaar.

Typora: Beschikbaar voor Windows. Nog in ontwikkeling, maar daarom ook gratis te downloaden. Heeft naast het schrijfvak ook ruimte voor een outline, waarin je een schrijfplan kunt uitwerken.

Geschreven door: Bastiaan Vroegop op

Category: Nieuws, Algemeen

Tags: Standaard