}
abonneren

LineageOS op Android-smartphone installeren

LineageOS is een alternatieve Android-versie, die met name wordt gebruikt om oude of door de fabrikant niet meer ondersteunde smartphones en tablets weer nieuw leven in te blazen. Dankzij LineageOS heb je een recente (en dus veilige) Android-versie op je toestel, die ook nog eens schoon is van bloatware.

Fabrikanten brengen maar tot zo’n twee jaar updates uit voor Android, in ieder geval voor high-end smartphones. Helaas beloven fabrikanten vaak meer dan ze in de praktijk waarmaken. Gelukkig is er een redding als je een niet al te oud of impopulair toestel hebt: je kunt het heft in eigen handen nemen en een alternatieve Android-variant installeren, in de volksmond ‘custom rom’ genoemd.

Lees hier meer over de voor- en nadelen van custom roms.

LineageOS is een van de beste opties. Het is gratis en opensource, vrij van overbodige bloatware en draait mede daardoor doorgaans soepel en stabiel. LineageOS is een doorontwikkeling van CyanogenMod (nu ongeveer twee jaar in de maak) en is al meer dan 1,7 miljoen keer geïnstalleerd. In deze dit artikel laten we zien hoe je er zelf mee aan de slag kunt.

Wij gebruiken de OnePlus 5T, maar de stappen zijn deels universeel en we geven tips voor andere toestellen. De eerste stap is altijd het zogenaamde unlocken van je toestel (of eigenlijk de bootloader), waarbij alle informatie op de telefoon wordt gewist. Het maakt de weg vrij om een zogenoemde custom recovery te flashen. De recovery is een omgeving die losstaat van Android, waar je met een speciale handeling in kunt komen voordat Android wordt gestart (bijvoorbeeld het lang indrukken van de volume-omlaag- en powertoets tijdens het opnieuw opstarten van je toestel). In die omgeving kun je bijvoorbeeld een back-up maken, of custom roms en apps flashen in de systeempartitie.

Als custom recovery gebruiken we het populaire TWRP. Geholpen door TWRP kunnen we een volledige back-up van de belangrijkste partities op het toestel maken, zodat er een weg terug is als LineageOS niet goed werkt of niet bevalt. Tevens flashen we via deze weg zowel LineageOS als een pakket aan apps van Google.

Bootloader unlocken

Voordat je een alternatieve Android-variant kunt installeren, moet je het toestel kunnen unlocken. Vrijwel alle toestelfabrikanten bieden hiervoor een methode. De handeling verschilt per toestel. Bij apparaten van OnePlus en Google (en dus ook onze OnePlus 5T) kun je hiervoor Android Debug Bridge (ADB) en fastboot gebruiken. Met ADB kun je onder meer opdrachten en bestanden naar de smartphone sturen, terwijl fastboot het schrijven naar partities op het toestel mogelijk maakt. Bij andere fabrikanten moet je voor het unlocken van de bootloader toestel-specifieke instructies volgen.

Voor HTC ga je hiervoor naar HTCdev, voor Motorola naar deze site en voor Sony vind je zulke informatie op developer.sony.com. Vaak moet je je registreren en moet je akkoord gaan met de voorwaarden, zoals het verlies van garantie. Het flashen zelf gaat bij de meeste toestellen vervolgens veelal via fastboot. Een uitzondering is Samsung: bij dit toestel wordt Odin of het opensource alternatief Heimdall gebruikt.

Drivers installeren

De tools ADB en fastboot die we voor de OnePlus 5T nodig hebben, maken deel uit van de software development kit (SDK) voor Android. Hoewel je het volledige ontwikkelpakket Android Studio kunt installeren, heb je voor ADB en fastboot genoeg aan de SDK Platform Tools, te downloaden voor Windows, Mac of Linux. Pak het zip-bestand uit naar bijvoorbeeld C:\ waarmee de tools in C:\platform-tools komen. Voor ADB heb je ook nog geschikte drivers nodig. Voor Windows kun je een universele driver via adb.clockworkmod.com downloaden. Je kunt ook andere toestel-specifieke drivers opzoeken.

Toegang via ADB

Om toegang via ADB mogelijk te maken moet je op je toestel de optie usb-foutopsporing aanzetten. Hiervoor ga je naar Instellingen / Over de telefoon. Tik herhaaldelijk op het Build-nummer totdat de melding verschijnt dat je ontwikkelaar bent. Er is nu een extra menu verschenen, bij dit toestel onder Instellingen / Systeem / Ontwikkelaarsopties. Zet hierin de optie USB-foutopsporing aan.

Als het menu een optie genaamd OEM-ontgrendeling heeft, zet je die ook aan. Daarmee sta je in feite het ontgrendelen van de bootloader toe, zonder deze daadwerkelijk al te ontgrendelen. Sluit nu het toestel aan via usb. Ontgrendel je toestel en sta in het pop-upvenster toegang tot usb-foutopsporing toe, eventueel met de optie Altijd toestaan vanaf deze computer aangevinkt.

We kunnen nu het toestel unlocken, waarbij alle persoonlijke gegevens worden gewist. Open hiervoor de Opdrachtprompt (klik op Start en zoek naar Opdrachtprompt). Ga met het commando cd c:\platform-tools naar de map met de SDK Platform Tools en geef de opdracht adb devices. Je ziet nu een identificatienummer met daarachter device. Start het toestel in fastboot-mode met de opdracht adb reboot bootloader. Op het scherm van je toestel zie je een bevestiging hiervan. Starten in deze modus kan overigens ook met een toetsencombinatie, voor dit toestel het indrukken van volume-omhoog tijdens het aanzetten.

Controleer op de pc met het commando fastboot devices dat het apparaat is gevonden en in fastboot-mode staat en unlock nu het toestel met fastboot oem unlock. Lees de waarschuwing op je toestel, bevestig met de aangegeven toetsencombinatie het unlocken en start het toestel opnieuw op. Op dit moment begin je weer met een schoon toestel. Doorloop de configuratie, maar sla desgewenst de meeste stappen over, de details zijn nu niet belangrijk.

Custom recovery flashen

We zijn nu klaar om de custom recovery TWRP te flashen. Ga naar twrp.me/devices en zoek de juiste variant van TWRP op voor het toestel. Download het .img-bestand en kopieer het naar de map C:\platform-tools waar ook het fastboot-programma staat. Je moet het toestel nu weer in fastboot-mode starten. Dat gaat het snelst via de eerdergenoemde toetsencombinatie. Of anders kun je de stappen zoals hiervoor doorlopen: zet weer de usb-foutopsporing aan, sluit het toestel aan, geef toestemming voor toegang en geef in de opdrachtprompt de opdracht adb reboot bootloader.

Nadat het toestel in fastboot-mode is gestart, flashen we TWRP met het commando fastboot flash recovery twrp-3.3.1-0-dumpling.img.

Selecteer met de volumetoets de optie Power off, zodat het toestel uit wordt gezet. Nu moet je alert zijn: veel toestellen, waaronder de OnePlus 5T, overschrijven de custom recovery bij de eerste ‘normale’ boot. Daarom moet je direct als eerste die custom recovery starten met de juiste toetsencombinatie. Voor de OnePlus 5T moet je daarvoor volume-omlaag ingedrukt houden tijdens het aanzetten. Hierna verschijnt TWRP en de tool blijft ook in het vervolg actief.

Lukt het niet, dan kun je TWRP weer flashen zoals hiervoor en het opnieuw proberen.

Bestanden naar toestelopslag kopiëren

We blijven in TWRP en sluiten het toestel aan op de pc, zodat de toestelopslag toegankelijk is. Hierop zetten we het imagebestand voor LineageOS dat je via download.lineageos.org kunt ophalen. We halen de laatste ‘nightly’ op. Kopieer het zip-bestand (zonder het uit te pakken) naar een map op je toestel, bijvoorbeeld Download. Kopieer ook het zip-bestand met het gewenste pakket aan Google-apps (zie verderop) naar die map.

Hoewel we er hier niet voor kiezen, zou je ook nog een rootvoorziening kunnen toevoegen. Dat kan door aanvullend een zip-bestand te flashen met de naam LineageOS SU Addon die je via download.lineageos.org/extras kunt downloaden. Het geeft je wat meer mogelijkheden om bijvoorbeeld systeem-apps te verwijderen of Android verder te ‘tweaken’, zoals met het modulaire Magisk, maar het is tegelijkertijd een beveiligingsrisico en in de praktijk zelden nodig.

Voordat je nu gaat flashen, is dit een goed moment om een back-up te maken, zodat je op een later moment eventueel kunt terugkeren naar OxygenOS. In TWRP kies je daarvoor in het hoofdmenu voor Backup waarna je de gewenste partities selecteert. Accepteer de voorgestelde partities Boot, System en Data en start de back-up. Na ongeveer een minuut is je back-up gereed.

Haal de usb-kabel even los en sluit deze weer aan, zodat de back-up zichtbaar wordt in de map TWRP / Backups. Belangrijk is dat je de inhoud van die map kopieert naar bijvoorbeeld je pc, omdat de interne opslag wordt overschreven bij het flashen van LineageOS!

Google-apps op LineageOS

De apps van Google maken geen deel uit van de custom roms. Omdat je vermoedelijk wel graag de Play Store gebruikt en apps als Maps, Gmail en Agenda, kun je via The Open GApps Project gelukkig een pakket op maat voor je toestel samenstellen en downloaden om mee te flashen met je custom rom.

Op de bewuste website selecteer je onder Platform veelal ARM (32 bit) of (voor de meeste apparaten na 2016) ARM64 (64 bit). Op de downloadpagina van LineageOS kun je dit, door op Device info te klikken, ook gemakkelijk controleren. Zie je achter Architecture de tekst arm64 staan, dan heb je de 64bit-versie nodig. Selecteer verder onder Android de juiste versie en kies bij Variant welk pakket je wenst.

Kies bij voorkeur een wat compacter pakket zoals Micro, dit geeft in de praktijk minder complicaties. Evengoed krijg je zo de belangrijkste apps en heb je de zekerheid dat je alle extra’s via de Play Store kunt toevoegen.

Flashen van LineageOS

Na alle voorbereidingen zijn we klaar om LineageOS op het toestel te zetten. Hiervoor gaan we eerst het toestel opschonen. Ga in TWRP terug naar het hoofdmenu en kies Wipe. Standaard worden de partities Data, Cache en Dalvik gewist en dat is voldoende. Ga nu terug naar het hoofdmenu en kies Install. Blader naar de map waar de zip-bestanden staan, in ons geval Download, en tik het zip-bestand van LineageOS aan. Kies dan Add more Zips en tik nu het zip-bestand met de Google-apps aan. Start het flashen met een veegbeweging over Swipe to confirm Flash. Klik zodra dit klaar is op de knop Wipe Cache/Dalvik. Herstart daarna je toestel zodat je met LineageOS aan de slag kunt!

Het opstarten kan de eerste keer wat langer duren, in ons geval zo’n twee minuten. Hierna start de inmiddels vertrouwde configuratiewizard voor het toestel waarbij je onder meer inlogt met je Google-account en bijvoorbeeld een vergrendeling met je vingerafdruk instelt. De stappen komen voor het grootste deel overeen met die van OxygenOS

Als je een wat uitgebreider pakket aan Google-apps hebt geïnstalleerd, dan omvat dit ook de Pixel Launcher van Google. Bij toegang tot het startscherm zal worden gevraagd welke startscherm-app (ook wel launcher genoemd) je wilt gebruiken. Trebuchet dat standaard in LineageOS zit is de beste optie, want de Pixel Launcher crasht bij veel installaties als je deze via het pakket Google-apps installeert. Het is sowieso handiger om deze launcher (of een alternatief) gewoon via de Play Store te installeren. Maar dan moet je Pixel Launcher wel eerst verwijderen. Omdat het een systeem-app is en we geen rootvoorziening hebben geïnstalleerd, gebruiken we daarvoor TWRP.

Start het toestel in recovery door de volume-omlaag ingedrukt te houden tijdens het aanzetten. Hierna verschijnt TWRP. Ga naar Mount en vink System aan, zodat je in TWRP toegang tot de systeempartitie hebt. Ga terug naar het hoofdmenu, kies Advanced en dan File Manager. Blader naar /system/priv-app/NexusLauncherPrebuilt. Tik op het icoontje rechtsonder en kies Delete. Als je het toestel opnieuw start, zal de launcher niet meer aanwezig zijn.

Je kunt deze via de Play Store installeren als je dat wilt, al zijn er betere alternatieven zoals het populaire en erg uitgebreide Nova Launcher.

Blijf up-to-date!

Je kunt LineageOS gemakkelijk up-to-date houden. Ga hiervoor naar Instellingen / Systeem, vouw het gedeelte onder Geavanceerd uit en kies Updater. Als een update beschikbaar is, kun je die via dit onderdeel downloaden en installeren. Tijdens het installeren zal automatisch TWRP worden gestart waarin zonder interventie de update daadwerkelijk wordt toegepast. Hierna kun je verder in LineageOS zonder verlies van gegevens.

Je hoeft natuurlijk niet élke update te installeren, maar zo nu en dan zijn er aantrekkelijke bugfixes. Wil je precies weten wat er is veranderd? Ga naar download.lineageos.org, zoek je toestel op en kies Recent changes. Goed om te weten is dat ook veiligheidspatches trouw en snel door LineageOS worden uitgegeven, zodat je weer een tijdje door kunt met je toestel!

Geschreven door: Gertjan Groen op

Category: Workshop, Smartphones

Tags: Android, lineageos

Laatste Vacatures

Uitgelicht: Java Developer - CGI