}
abonneren

De staat van het internet-of-things anno 2020

Een slim huis is natuurlijk erg handig: nooit meer in het donker thuiskomen en altijd heerlijk warm. En dankzij spraak kun je al die slimmigheden nog handiger aansturen. Dat slimme spullen ook een keerzijde hebben, bleek afgelopen jaar diverse malen. Hoe staat het er inmiddels voor met het internet-of-things?

Marktonderzoeksbureau IDC houdt de trends rondom smarthome-apparaten in de gaten. De populairste categorie slimme apparaten is volgens IDC in 2019 video-entertainment, waaronder smart-tv’s vallen, met een aandeel van 43 procent. Maar wij rekenen televisies niet echt tot de smarthomecategorie. Van de overige productcategorieën is de slimme speaker het populairst met een aandeel van 17,3 procent, gevolgd door beveiligingsproducten met een aandeel van 16,8 procent.

Slimme verlichting heeft een aandeel van 6,8 procent, terwijl de thermostaat op slechts 2,3 procent blijft hangen. IDC verwacht echter dat de verkopen van slimme speakers en video-entertainment tot 2023 zullen teruglopen, terwijl slimme verlichting en thermostaten juist zullen groeien. Volgens IDC zijn in 2019 wereldwijd zo’n 814,8 miljoen slimme producten verkocht. In 2023 verwacht het onderzoeksbureau dat er 1.396 miljoen slimme producten verkocht worden.

Privacy en security

Slimme apparaten zijn non-stop met het internet verbonden en generen eigenlijk constant verkeer met daarin informatie waarvan je niet wilt dat deze gedeeld wordt. Meeluisteren door slimme luidsprekers is uitgebreid in het nieuws geweest, maar ongemerkt verzamelen slimme apparaten ook een hoop andere informatie die doorgestuurd wordt. Dat blijkt bijvoorbeeld uit onderzoek van het Imperial College London en de Northeastern University. In het onderzoek werden 81 slimme apparaten in laboratoria in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk opgesteld. Vervolgens werd het internetverkeer van deze apparaten geanalyseerd.

Veel apparaten blijken naast versleuteld verkeer ook onversleuteld verkeer te genereren. Het goede nieuws is dat het onversleutelde verkeer vrijwel geen tot personen te herleiden informatie bevat. Daarbij is het van het versleutelde verkeer weer onbekend wat voor data gedeeld wordt. Opvallend is dat veel apparaten contact opnemen met servers die niet van de fabrikant van het apparaat zijn, zoals Amazon, Google of Akamai. Deze grote internetbedrijven kunnen, als ze dat willen, hierdoor relatief eenvoudig profielen maken over de apparaten in een huishouden.

Daarnaast is zeker bij goedkope ‘no-brand-apparatuur’ is de veiligheid vaak niet in orde. Slecht beveiligde IoT-apparaten kunnen bijvoorbeeld onderdeel worden van een botnet. Ook het Agentschap Telecom deed in 2019 onderzoek en bekeek 22 slimme consumentenapparaten waarbij werd vastgesteld dat de veiligheid vaak niet op orde is. Zo maken veel apparaten gebruik van slecht beveiligde verbindingen en onveilige standaardinstellingen, zoals een standaardwachtwoord.

Ook de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) wees op het risico van onveilige IoT-apparaten. De organisatie die de nl-domeinnamen beheert, komt wel gelijk met een oplossing. De omgekeerde firewall SPIN (Security and Privacy for In-home Networks) moet onveilige IoT-apparaten in toom houden. Waar we in een later stadium uitgebreid aandacht aan besteden.

Standaarden en ondersteuning

Ga je met domotica aan de slag, dan begin je vaak met één product, zoals een lamp of een slimme thermostaat. Koop je andere spullen, dan wil je uiteraard dat deze producten met elkaar kunnen communiceren en het liefst vanaf één plek zijn te bedienen. Van een overkoepelende standaard is helaas geen sprake. Het hangt van het product af of en hoe je het kunt koppelen met andere producten. Al lijkt het erop dat fabrikanten de slimme assistenten van Amazon, Google en Apple en achterliggende ecosystemen als Apple HomeKit en Google Home hiervoor als ideaal platform zien. Bij sommige producten is dit zelfs de enige manier om het product met andere producten te verbinden.

Bepaalde apparaten zijn voorzien van een toegankelijke api die je kunt koppelen aan andere systemen, terwijl andere producten weer alleen via een externe dienst als IFTTT zijn te koppelen. Je kunt natuurlijk ook proberen om je domoticasysteem vanaf het begin zo open mogelijk te bouwen door alleen producten te selecteren die voorzien zijn van een api of door te werken met draadloze standaarden die je volledig zelf kunt controleren, zoals Z-Wave. Er zijn systemen die zo veel mogelijk producten aan ‘elkaar knopen’, zoals het Nederlandse Homey of Samsungs SmartThings. Je kunt echter ook zelf aan de slag.

Veel slimme apparaten vertrouwen voor hun werking op achterliggende clouddiensten. Maar wat als deze clouddiensten ermee ophouden of anders gaan werken? Kun je je slimme apparaat dan nog gebruiken zoals je gewend bent? En dat kan zelfs bij grote partijen gebeuren. Zo herpositioneerde Google het smarthomemerk Nest naar Google Nest waarna het besloot het Works with Nest-ecosysteem uit te faseren en over te gaan naar Werkt met de Google Assistent. Dat is niet alleen slecht nieuws voor fabrikanten (en gebruikers) van producten die op deze manier inhaken op Nest, Works with Nest werd ook gebruikt als api voor eigen smarthome-oplossingen als Home Assistant.

Het is natuurlijk een nog groter probleem als een fabrikant helemaal besluit om de ondersteuning voor een product te stoppen. Stoppen met ondersteuning kan natuurlijk ook gepland zijn. Daarom gaat de Autoriteit Consument en Markt onderzoeken of aanbieders van slimme apparaten consumenten voor de aankoop moeten informeren over de updateplannen voor slimme apparaten.

Zelf knutselen

Hoe handig slimme producten ook zijn, automatisering werkt nooit in één keer zoals je gehoopt had. Een slim huis bouwen is dan ook voor een groot gedeelte een hobby. Deze hobby kun je nog interessanter maken door je domoticasysteem helemaal zelf in te richten op basis van een zelfgebouwde controller. Met een Raspberry Pi en pakketten als Home Assistent, Domoticz of OpenHAB kun je de basis van een domoticasysteem helemaal zelf bouwen.

Het grote voordeel hiervan is dat je de automatisering helemaal zelf kunt instellen en je alleen voor de draadloze technologie betaalt die je echt nodig hebt. Wil je dit doen, let dan extra goed op of de producten die je wilt aanschaffen voorzien zijn van bijvoorbeeld een api die je kunt integreren met jouw gekozen platform. Op de fora van de diverse systemen kun je ervaringen van andere gebruikers met het koppelen van producten lezen.

Geschreven door: Jeroen Boer op

Category: Nieuws, Domotica

Tags: Privacy, Iot

Laatste Vacatures

Uitgelicht: Technisch Applicatiebeheerder - CGI